ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Το E-LIS συγκροτήθηκε το 2003 για την κατάθεση τεκμηρίων στο πεδίο της Βιβλιοθηκονομίας και Επιστήμης της Πληροφόρησης. Είναι ο πρώτος διεθνής εξυπηρετητής σ’ αυτή τη θεματική περιοχή και ήταν αποτέλεσμα του Προγράμματος RCLIS (Research in Computing, Library and Information Science) και του DoIS (Documents in Information Science), που προωθήθηκε από το Ισπανικό Υπουργείο Πολιτισμού και φιλοξενήθηκε στις μηχανές του Ιταλικού CILEA (Consorzio Interuniversitario Lombardo per Elaborazione Automatica). Το E-LIS βασίζεται στην εθελοντική εργασία ατόμων από ένα εύρος υποβάθρων (backgrounds) και είναι μη εμπορικό. Δεν υπάρχει ούτε χρηματοδότηση ούτε ενδιαφέρον κερδοφορίας από αυτή την πρωτοβουλία.

Το E-LIS αποσκοπεί στο να προάγει τη φιλοσοφία της Ανοικτής Πρόσβασης καθιστώντας διαθέσιμες εργασίες στο πεδίο της ΒΕΠ (Βιβλιοθηκονομίας και Επιστήμης της Πληροφόρησης - Library and Information Science) και στα σχετικά πεδία. Είναι ένα διεθνές αρχείο ελεύθερης πρόσβασης σε συμφωνία με την κίνηση FOS (Free Online Scholarship) και την κίνηση Eprints, που βασίζονται στα πρότυπα και πρωτόκολλα του OAI (Open Archive Initiative).

Το E-LIS χρησιμοποιεί το ελεύθερα διαθέσιμο λογισμικό GNU Eprints (v 2.3.3.), το οποίο προέρχεται από μια ιδέα του Steven Harnad, και αναπτύχθηκε από τον Christopher Gutteridge στο Τμήμα Ηλεκτρονικής και Επιστήμης των Η/Υ του Πανεπιστημίου Southampton (Ηνωμένο Βασίλειο) σε συνεργασία με το Mike Jewell (το σχεδιασμό και ανάπτυξη της έκδοσης 1.0 ανέλαβε ο Robert Tansley και χρονολογείται το 2001). Ο πρωταρχικός σκοπός των GNU Eprints είναι να τεθούν τα τεκμήρια πλήρους κειμένου στη διάθεση της κοινότητας της ΒΕΠ, καθιστώντας τα ορατά, αναζητήσιμα, προσβάσιμα, ανακτήσιμα και χρησιμοποιήσιμα από οποιονδήποτε δυνατό χρήστη που τα ζητά για μη κερδοσκοπικούς λόγους. Ένας εξυπηρετητής των GNU Eprints είναι ένα παράδειγμα Open Archive Initiative Data Provider (Παροχέας Δεδομένων βάσει της Πρωτοβουλίας Ανοικτού Αρχείου) που δημιουργήθηκε για την αυτο-αρχειοθέτηση ή τη διαμεσολαβητική κατάθεση ηλεκτρονικών πηγών. Η φιλοσοφία της Ανοικτής Πρόσβασης, που εκτείνεται στις εργασίες της ΒΕΠ, και η διάδοση του υλικού στην κοινότητα της ΒΕΠ θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη ενός διεθνούς δικτύου.

Είναι δυνατό να καταθέσει κάποιος εργασίες σε οποιαδήποτε γλώσσα, παρόλο που οι περιλήψεις και οι λέξεις κλειδιά πρέπει να συμπεριληφθούν στα Αγγλικά, εκτός της πρωτότυπης γλώσσας του τεκμηρίου. Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην Πολιτική Υποβολής του E-LIS και τα σχετικά Ζητήματα Πνευματικής Ιδιοκτησίας.

Προκειμένου να συμπληρωθεί ο μεγαλύτερος δυνατός αριθμός συντακτών στο αρχείο, η πολιτική συνεισφοράς είναι πολύ απλή. Με μια ευρεία έννοια, οποιοδήποτε τεκμήριο σχετίζεται με τη ΒΕΠ και είναι διαθέσιμο ηλεκτρονικά, σε οποιαδήποτε μορφή (format), μπορεί να υποβληθεί στο αρχείο. Το βασικό κριτήριο για αποδοχή είναι ότι τα τεκμήρια πρέπει να είναι σχετικά με την έρευνα στα πεδία της ΒΕΠ και πρέπει να είναι πλήρη, έτοιμα να ενταχθούν στη διαδικασία της επιστημονικής επικοινωνίας. Τρία επίπεδα ελέγχου είναι σ’ εφαρμογή – εγγεγραμμένος χρήστης/συντάκτης, επιμελητής έκδοσης, διαχειριστής τοποθεσίας (site) – για να διασφαλιστεί ότι ακατάλληλες εργασίες δε θα συμπεριληφθούν.

Ένας εξυπηρετητής Eprints ζητά από τους συντάκτες/χρήστες να κάνουν εγγραφή πριν καταθέσουν ένα τεκμήριο. Για την διαδικασία αυτή παρέχονται Οδηγίες (Βοήθεια). Οι εγγεγραμμένοι συντάκτες μπορούν να καταθέσουν τεκμήρια με διαφορετικά επίπεδα πρόσβασης ανάλογα με τις συμφωνίες που έχουν κάνει με τους εκδότες. Κάθε εγγεγραμμένος συντάκτης/χρήστης έχει μια ατομική περιοχή εργασίας όπου εισάγει τα μεταδεδομένα και "φορτώνει" (upload) τα τεκμήριά του σε κάποια από τις ποικίλες αποδεκτές μορφές (formats). Απαιτείται από το συντάκτη να δίνει λέξεις κλειδιά από το ταξινομικό σύστημα του E-LIS, που ονομάζεται JITA Classification Schema. Είναι ένα πάρα πολύ απλό σύστημα, που προέκυψε από τη συγχώνευση και διευθέτηση του Ταξινομικού Συστήματος NewsAgentTopic (που υποστηρίχθηκε από το Mike Keen στο Aberystwyth, Ηνωμένο Βασίλειο, μέχρι τη 31η Μαρτίου 1998) και του Ταξινομικού Συστήματος RIS, που αρχικά δημιουργήθηκε από το Donald Soergel (Πανεπιστήμιο Maryland) για την Επιθεώρηση της Επιστήμης της Πληροφορίας (Review of Information Science), που δεν παράγεται πια. Το Ταξινομικό Σύστημα JITA δεν αποσκοπεί σε μια περιεκτική ταξινόμηση, αλλά να βοηθήσει στην ανάκτηση του τεκμηρίου μέσω της ευκολίας σάρωσης (browse) του αρχείου. Μόλις οι συντάκτες/χρήστες υποβάλλουν τα τεκμήρια που έχουν "φορτώσει", μεταφέρονται σ’ ένα προσωρινό στάδιο υποβολής (submission buffer), το οποίο είναι προσβάσιμο από μέλη της Εκδοτικής Επιτροπής (Editorial Board). Μετά, ένας επιμελητής έκδοσης του E-LIS θα εγκρίνει τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί στο προσωρινό στάδιο, προσθέτοντας επιπλέον μεταδεδομένα αν είναι αναγκαίο, πριν τα μεταφέρει στο κυρίως αρχείο.

Οι χρήστες της E-LIS μπορούν να σαρώσουν (με όνομα συντάκτη/επιμελητή έκδοσης, τίτλο βιβλίου/περιοδικού, θέμα ή χρονιά) και να κάνουν αναζήτηση (γρήγορη, απλή ή σύνθετη) στο αρχείο. Μπορούν επίσης να δουν τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί την τελευταία εβδομάδα στον τομέα Πιο Πρόσφατες Προσθήκες (Latest additions). Αφού έχουν σαρώσει/αναζητήσει το αρχείο, οι χρήστες έχουν την δυνατότητα να δουν τα μεταδεδομένα που σχετίζονται μ’ ένα τεκμήριο που τους ενδιαφέρει και να το "κατεβάσουν" (download), εφόσον δεν είναι τεκμήριο κλειστής -reserved- πρόσβασης.

Γίνεται πρόσκληση στους συντάκτες να συνεργαστούν στην ανάπτυξη αυτού του σημαντικού προγράμματος, υποβάλλοντας τις εργασίες τους στον εξυπηρετητή της E-LIS για να δημιουργηθεί μια συλλογή ελεύθερα προσβάσιμων και χρησιμοποιήσιμων τεκμηρίων της ΒΕΠ, μέσα σ’ ένα διεθνές συμβατό OAI σύστημα.

Θα χαιρόμασταν αν συνεργαζόσασταν στη δημιουργία αυτής της βάσης ανοικτής πρόσβασης για την ΒΕΠ, καταθέτοντας τις εργασίες σας στον ηλεκτρονικό εξυπηρετητή μας e-server).

Ευχαριστούμε!

Το προσωπικό του ELIS

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας